kitbashing;

gooi wat bouwdozen door elkaar
schud uitvoerig
bewonder het resultaat.

Natuurlijk moet je wel met gezond verstand schudden. Het resultaat: een model, dat velen vagelijk bekend zal voorkomen, maar dat toch helemaal van jezelf is. Ik geef een voorbeeld; van Waldbrunn naar Plankendam.

Ik stel U voor: Faller station Waldbrunn. (Pola had hem vroeger in het assortiment)

Ik heb drie van deze dozen door elkaar gegooid en eindigde met dit:

het grote station Plankendam, het lokaaltje uit Jottum komt net binnen om aansluiting te geven op de sneltrein naar Schraagvorden.

Moeilijk? Neuh...gewoon beginnen. Gooi wat bouwdozen door elkaar:

Zoals ik al meldde: 3 keer waldbrunn, van Faller. Een populair stationnetje, het doet wel wat nederlands aan met die bakstenen. Natuurlijk ben ik niet zomaar begonnen: ik had een PLAN. Uit catalogusfoto's bleek, dat er van meerdere Waldbrunnen iets groots gemaakt kon worden. Een kwestie van ramen en deuren tellen. Ik deelde, volgens PLAN de onderdelen in een noord-, oost-, west- en zuidgevel. De verschillende vleugels gaf ik, naar windstreek, een markering:

Van de zijwanden (O en W) kon ik nog stukjes gebruiken voor het (hoge) middengebouw. De perronzijde (NW, N, NO) kwam aan een verhoogd perron. De benedenverdieping van deze kant zou dus onzichtbaar zijn: afsnijden en zuinig bewaren voor het middendeel van de zuidzijde! De gaten aan de perronkant vullen met balsahout. dat ziet straks niemand, daar zit immers dat perron voor.
Nu bleek dat ik goed geteld had, kon ik beginnen met het echte werk: snijden, vijlen, lijmen.
Oftewel: UITVOERIG SCHUDDEN.

Omdat ik langs de randjes sneed, had ik geen liniaal nodig. Bijkomend voordeel: je ziet op deze manier straks nauwelijks de lijmnaad. wel even goed haaks schuren of vijlen. Standaardgereedschap voor mij: een setje sleutelvijltjes. Volgens PLAN valt hier een gevel uit elkaar. De smallere strookjes werden natuurlijk wel degelijk langs de stalen liniaal afgesneden!


Nu eens kijken hoe het oogt als ik de hele gevel bijeen hark:

De Zuidgevel. Er moet nog iets gebeuren in het middengebouw. Eén enkele toegangsdeur is natuurlijk veel te weinig voor zo'n groot station.

Ik maak een deuropening. Ook aan de perronkant moet dit natuurlijk gebeuren.

Zoek de verschillen: links 3 deuren voor het middengebouw (straatkant), rechts een dichte eindgevel (Oost of West). Verder ogen de ramen links een stuk "nederlandser". We ontdoen de kit langzaam maar zeker van zijn Pruisische achtergrond.....


Ik laat alleen de grote kruisen in de kozijnen over. Misschien komen de uitgesneden stukjes ooit nog eens van pas als muuranker?

Tijd om het zaakje in elkaar te prutsen. Natuurlijk zonder handleiding, want we beschikken over een gezonde dosis boerenverstand. Dus eerst de raampjes in de geveldelen, dan de geveldelen aan elkaar. Verstevigen met restjes plastic uit de rommeldoos, hier en daar wat balsahout onder aan de perronzijde, et voilà:

Het wordt tijd om het papiermasker (tegen nachtelijk doorschijnen van de binnenverlichting) op maat te knippen en erin te frotten, voordat het dak erop kan.
rechtsonder liggen nog 2 dakkapelletjes uit de rommeldoos die uiteindelijk niet gebruikt zijn. De zijkanten van het hoge middendeel zijn nog open. deze worden met restjes steentjesplaat uit de rommeldoos dichtgemaakt. 

De westvleugel, na begin van dakgoten (uit plastic profiel). Ook enkele daksteunen zijn aangebracht.

De bouwvakkers zijn blij: eindelijk kan het dak erop. PANNENBIER! Voordat je verkeerd snijdt, kun je beter een proefdakje van karton maken en dit gebruiken als mal voor de plastic dakplaten. Verdorie, geen bier in huis, bouwvakkers boos!

De 3 dozen bevatten niet genoeg pannen voor dit enorme station. Gelukkig vond ik nog wat in de rommeldoos. Het verschil zou na schilderen vrijwel niemand opvallen. Eerst het dak maar eens een nachtje laten drogen...
Om het gebouw nog meer karakter te geven, kun je het naar eigen inzicht detailleren. Zo bracht ik deze strips aan over de gehele breedte van het pand.

 Tijd voor de schilder...

Het rechterdeel in de foto is geschilderd, het linkerdeel niet. Een heel verschil.

Links in beeld het stukje hoge muur van het middendeel uit de rommeldoos. Wie goed kijkt, ziet dat het nèt een ander baksteentje is. Ik lig er niet van wakker. Bij mij in kampen staat een kerk met wel 20 soorten steen, alles willekeurig door elkaar. Ook toen gebruikten ze wat ze hadden, zolang het maar paste.
Het schilderen van de gevels gebeurde in 5 fases, waartussen steeds een dag droogtijd zat. Er werd enamelverf van Humbrol en Revell gebruikt deze keer. Dit spul hecht perfect en laat zich eenvoudig verwerken met een penseel of kwastje. Op het volgende plaatje zijn de fases duidelijk te onderscheiden.

Plankendam 1

pas op,  Werk in uitvoering.
deze coupé wordt nog ingericht.

Een fictief station in het oosten des lands.
Plankendam werd als railontwerp ingediend bij de ontwerpwedstrijd van Railhobby, een aantal jaar geleden. Ik ontving een eervolle vermelding.
Plankendam 1 werd ook daadwerkelijk gebouwd, maar kwam nooit helemaal af. zo ontbreken bij voorbeeld seinarmen, zijn er nauwelijks bewoners en missen we nog veel andere details. Hoewel? Bij de brouwerij, gelegen tussen station en brug, aan de rand van de stad....kan een dorstige werknemer het niet laten!
 
Nu ik ben begonnen met de afbraak van de baan wordt het hoog tijd de historie van Plankendam 1 vast te leggen. Tenslotte willen de families Preiser en Noch straks ook weten hoe het vroeger was, voor de tijd van Plankendam 2. 

Een modulebaan
De hele handel moest in de kelderkast passen en werd daarom opgezet als modulebaan. In ongeveer 20 minuten was het zaakje op te bouwen en leverde een rondlopende baan op langs de wanden van de eetkamer. Bijkomend voordeel was, dat er per module aan de baan kon worden gewerkt, aan de keukentafel, terwijl de rest van de baan opgeborgen was.
Als je in de kelderkast stond en recht omhoog keek, zag je ongeveer dit:



Depot met draaischijf
De baan moest een jaren '30 sfeer hebben. de tijd dat stoom nog regeerde in (Oost)Nederland. Grootvaders tijd (ik ben van 1968). Ik trof in een boek een prachtige lokloods aan, welke ooit in Geldermalsen stond. Ik bouwde hem na van plastic steentjesplaat.
Verder wilde ik een polygone loods. Deze werd geknutseld van papier, steentjeskarton en hout, naar een NS standaardmodel zoals dat ooit te vinden was in bv Weert, Susteren een Roosendaal. Hij klopt niet helemaal, maar dat valt niemand op. Een oeroude kraan en vakwerkbrug werden gecombineerd tot portaalkraan voor het kolenpark.
Van links naar rechts zie je de rechthoekige loods, het kolenpark, de polygonale loods.

Rollend materieel
Een allegaartje van grote merken, kleinserie en kits. De oude Rheingoldrijtuigen van Liliput, goederenwagens van roco, Fleischmann en Märklin, 2-assige rijtuigen van MK-modelbouw (messing kits), enkele witmetaal bouwsets van Modelloco van nederlandse lokomotieven. Wie goed kijkt ziet zelfs nog ergens een papieren mock-up van een Diesel-III (het model van MK was me iets te prijzig).

Station Plankendam 1
Samengesteld uit 3 dezelfde kits van Pola (tegenwoordig Faller) bouwde ik een aardig station. Aanvankelijk had ik het oude Beursstation in Rotterdam voor ogen, maar het werd een klassiek station: hoog middengebouw, 2 zijvleugels en 2 eindgebouwen. Een heerlijke kitbash. Alleen aan een serieuze overkapping ben ik nooit begonnen, de scheiding van 2 modules liep precies langs de achterkant van het middenperron. Dus dan zou elke keer de kap er los op moeten, wat me niet handig leek.
 
Voor mijn nieuwe station Plankendam 2 ben ik trouwens uitgegaan van Fallers versie van station Bonn, waarbij alle onderdelen werden geverfd om het gebouw te vernederlandsen: rode baksteen en grijze zandsteen ipv gele baksteen en rode zandsteen. Verder werd het hele dak verbouwd en de eindgebouwen werden van torentjes voorzien. Met dit gebouw ben ik nog veel blijer, het zal tzt Plankendam 2 gaan sieren.
Het station heeft de beschikking over een goederenloods en een uitgebreid rangeerterrein, compleet met rangeerheuvel.

de Stad
Plankendam heeft al sinds de middeleeuwen een regionale functie. Gunstig gelegen aan de rivier de Zwatel, kwam ze al vroeg tot bloei. Het oude centrum wordt gekenmerkt door grachten en herenhuizen, oude stadspoorten en een monumentaal gemeentehuis aan de markt.
 

Hier vlakbij bevindt zich het station, op een verhoogde baan.Treinen vanuit de randstad maken hier een stop om daarna door te rijden naar Friesland, Groningen of Twenthe. Ook internationale treinen doen Plankendam aan. De legendarische Rheingold wordt bijvoorbeeld regelmatig in Plankendam gezien.


Water
Alleen wanneer een stad aan het water ligt, leeft ze echt. Dat geldt ook voor Plankendam. Nu was dit water wel een probleem voor de ingenieurs van de Staatsspoorwegen. Uiteindelijk werd besloten het station  direkt na de brug op een verhoogd zandlichaam aan te leggen, vergelijkbaar met bv Deventer en Zutphen.
De rivier  scheidt de stad van het platteland, wat uit de volgende foto's duidelijk blijkt.
De stadskant, met havenraccordement (en aansluiting richting de brouwerij):


En vervolgens de overkant ("die wordt dan deze kant, zoals we daar zijn aangeland", drs P.)
een pastorale idylle, verstoord door het donderend geraas van een exprestrein op de brug: